Δήμος Φαλάνθου, Επιπλέον πληροφορίες

      Ο Δήμος Φαλάνθου σχηματίστηκε το 1834, με έδρα τη Φάλανθο (Αρκουδόρρευμα) και αρχική σύσταση τα χωριά Φάλανθος, Πιάνα, Λυμποβίσι, Χρυσοβίτσι. Το 1840 συγχωνεύτηκε με τους δήμους Ελισσούντος, Μαινάλου και τμήμα του δήμου Τριπόλεως οπότε προστέθηκαν τα χωριά Ελισσών (Αλωνίσταινα), Μαίναλος (Δαβιά), Τσελεπάκιον, Ροϊνόν, Ζαράκκοβα, Σιλίμνα, Καρτερόλι, Καρδαρά, Λυκόχια, Κάτω δαβιά, Άνω Δαβιά, Μαντέικα, Λυκουρέσι. Νέα έδρα του δήμου ορίστηκε το χωριό Πιάνα.

          Εικόνα 1 : Θεός Πάνας

 

     Το όνομα του δήμου προήλθε από την ομώνυμη αρχαία πόλη που χτίστηκε σύμφωνα με την παράδοση από τον επώνυμο μυθικό ήρωα Φάλανθο. Η αρχική σφραγίδα ήταν χωρίς έμβλημα. Το δημοτικό συμβούλιο πρότεινε ως έμβλημα «ποιμένα με ράβδον, διότι ο δήμος είναι ορεινός…», επικράτησε όμως η γνωμοδότηση του αρχαιολόγου Ευστρατιάδη και με Β.Δ. του 1874 ορίστηκε η σφραγίδα να έχει ως έμβλημα «…τον Πάνα, καθήμενον επί βράχου, παίζοντα την σύριγγα και έχοντα αμελώς την καλαύροπα εις τας αγκάλας του…».

Τεχνική Υποδομή

Οικοδομές , κτίρια και κατοικίες για το Δήμο Φαλάνθου σύμφωνα με την απογραφή του 2001

    Διαγραμματική απεικόνιση 


Στο παραπάνω διάγραμμα μπορούμε να δούμε τις οικοδομές τα κτίρια και τις κατοικίες που υπήρχαν στο Δήμο Φαλάνθου Αρκαδίας το έτος 2001. Όπως μπορούμε να δούμε τα χωρία με τις περισσότερες οικοδομές είναι το Ροεινό με 172 η Πιάνα με 159 , το Χρυσοβίτσι με 144 και ακολουθούν τα άλλα χωριά. Το χωριό με τις λιγότερες οικοδομές είναι τα Μανταϊκα με 44.
Απ την άλλη, τα χωριά με τα περισσότερα κτίρια είναι το Ροεινό και η Πιάνα με 179 και 177 κτίρια αντίστοιχα. Τα χωριά με τα λιγότερα είναι τα Μανταϊκα με 46 και η κάτω Δαβιά με 52 κτίρια.
Τέλος, τα χωριά με τις περισσότερες κατοικίες είναι το Ροεινό με 156 και η Πιάνα με 151. Επιπλέον, αυτά με τις λιγότερες κατοικίες είναι τα Μανταϊκα με 40 και η κάτω Δαβιά με 34 κατοικίες.

Πληθυσμιακές πληροφορίες


Στατιστικά Στοιχεία για το Φάλανθο

Πραγματικός πληθυσμός για τα χωριά του Δήμου Φαλάνθου σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

Χωρίο
Πληθυσμός (2001)
Δαβιά
92
Κάτω Δαβιά
57
Τσελεπάκος
114
Αλωνίσταινα
117
Μαίναλο
65
Πιάνα
227
Ροεινό
249
Σιλίμνα
126
Χρυσοβίτσι
196
Μανταϊκα
67
 Πηγή : Ελληνική Στατιστική Εταιρία

     Σύμφωνα με τον παραπάνω πίνακα ο Δήμος Φαλάνθου το 2001 είχε συνολικό πληθυσμό 1.310 κατοίκους. Ο περισσότερος πληθυσμός συγκεντρώνεται στο χωριό Ροεινό με 249 κατοίκους και μετά ακολουθεί η Πιάνα με 227 κατοίκους. Από την άλλη πλευρά τα χωριά Μανταϊκα, Μαίναλο και Κάτω Δαβιά συγκεντρώνουν τους λιγότερους κατοίκους με πληθυσμό 67, 65 και 57 κάτοικοι αντίστοιχα.

   Διαγραμματική Απεικόνιση για τον Πληθυσμό (2001)



Πραγματικός πληθυσμός για τα χωριά του Δήμου Φαλάνθου σύμφωνα με την απογραφή του 2011


Χωρίο
Πληθυσμός (2001)
Δαβιά
92
Κάτω Δαβιά
57
Τσελεπάκος
114
Αλωνίσταινα
117
Μαίναλο
65
Πιάνα
227
Ροεινό
249
Σιλίμνα
126
Χρυσοβίτσι
196
Μανταϊκα
67
                                                                                                    
Πηγή : Ελληνική Στατιστική Εταιρία

     Σύμφωνα με τον παραπάνω πίνακα ο Δήμος Φαλάνθου το 2011 γίνετε δημοτική ενότητα και εντάσσεστε στο Δήμο Τρίπολης. Με συνολικό πληθυσμό 402 κάτοικοι. . Ο περισσότερος πληθυσμός συγκεντρώνεται στο χωριό Πιάνα με 70 κατοίκους και μετά ακολουθεί η Αλωνίσταινα με 27 κατοίκους. Από την άλλη πλευρά τα χωριά Σιλίμνα, Χρυσοβίτσι και Μανταϊκα συγκεντρώνουν τους λιγότερους κατοίκους με πληθυσμό 33, 33 και 25 κάτοικοι αντίστοιχα.   

Διαγραμματική Απεικόνιση για τον Πληθυσμό (2011)



Διαφορά πληθυσμού για την Σιλίμνα


     Πηγή : Ελληνική Στατιστική Εταιρία


     Στο παραπάνω Διάγραμμα Παρατηρείτε η πληθυσμιακή εξέλιξη για το χωριό Σιλίμνα κατά τα έτη 1991 – 2001 – 2011 σύμφωνα με την Ελληνική στατιστική υπηρεσία. Το χωριό το 1981 είχε 118 περίπου κατοίκους, το 1991 απαριθμούσε περίπου 110 κατοίκους. Το 2001 παρατηρείτε αύξηση του πληθυσμού σε 126 κατοίκους για να φθάσουμε στην ραγδαία μείωση των περίπου 33 κατοίκων στην απογραφή του 2011.



ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΙΛΙΜΝΑΣ


      Οι ασχολίες των κατοίκων προσδιοριζόνταν κυρίως στην κτηνοτροφία καί την καλλιέργεια. Ένα μέρος των γαλακτοκομικών και γεωργικών προϊόντων που παρήγαγαν προοριζόνταν για την δική τους κατανάλωση καί τα υπόλοιπα τα πουλούσαν προκειμένου να καλύψουν τις υπόλοιες ανάγκες τους.

    Κάθε εποχή το κυνήγι αποτελούσε την κύρια ασχολία των αντρών του χωριού οι οποίοι προσπαθούσαν να εξοικονομούν για την οικογένεια τους διαφορετικό κρέας απο αυτό που είχαν συνηθίσει να τρώνε. Επέλεγαν να έχουν μαζι τους τα καλύτερα σκυλιά καί τουφέκια δίκαννα τα οποία γέμιζαν με φυσίγγια που έφτιαχναν οι ίδιοι.


       Κατά το χειμερινό έτος, άντρες καί γυναίκες έστρεφαν το ενδιαφέρον τους προς την παραγωγή του κρασιού. Τότε υπήρχαν αρκετά αμπέλια που καλλιεργούσαν καί παρήγαγαν άφθονο κρασί. Σήμερα τα μόνα σημάδια που έχουν απομείνει να μαρτυρούν την ύπαρξη αμπελιών είναι λίγα κούρβουλα καί λίγα κλήματα πάνω στα δέντρα.  

ΣΙΛΙΜΝΙΩΤΕΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ



Κατά την διάρκεια των εθνικών αγώνων αρκετοί κάτοικοι του χωριού Σιλίμνας σκοτώθηκαν πολεμώντας για την ελευθερία της πατρίδος μας. Προς τιμήν τους, υπάρχει μια μαρμάρινη πλάκα στην πλατεία του χωριού που αναγράφονται όλα τα ονόματα των πεσόντων οι οποίοι είναι οι εξής:

1912-1922
1)Βασ. Ν. Μπαρουξής
2)Διον. Δ. Καρνέζης
3)Κων. Γ. Αλεβίζος
4)Χρ. Χαρ. Αλεβίζος
5)Νικ. Χ. Σκαφιδιώτης
6)Παν. Δ. Καρνέζης
7)Δημ. Γ. Γιαννίκος
8)Νικ. Β. Κουλολιάς
1940-1945
1)Δικ. Η. Γιαννίκος
2)Ηλ. Α. Πιπέρης
3)Γεωρ. Η. Αθανασόπουλος
4)Ιωαν. Π. Κοκκίνης
5)Βασ. Δ. Καρνέζης
6)Γεωρ. Π. Μπαρουξής


ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

   Στο εσωτερικό του χωριού βρίσκονται λίγα παραδοσιακά σπίτια απλωμένα σε χωράφια καί κτήματα, σε καταπράσινο περιβάλλον, εκ των οποίων μερικά αναπλάθηκαν, άλλα χτίστηκαν από την αρχή καί άλλα έμειναν ώς έχουν.

    Από αρχιτεκτονική άποψη, διακρίνεται εύκολα η διαφορά μεταξύ των νέων με των παλαιών κτισμάτων. Τα νέα οικοδομήματα είναι χτισμένα με άφθονο τσιμέντο σε αντίθεση με τα παλαιά πετρόχτιστα σπίτια που ξεχωρίζουν για την λαϊκή αρχιτεκτονική τους. Ο σύγχρονος τύπος κατασκευής καί πρακτικής επικρατεί στα επισκευασμένα σπίτια, των οποίων η στέγη είναι διαμορφομένη με σύγχρονα κατά το πλείστον γαλλικού τύπου κεραμίδια. Κάθε σπίτι περιβάλλεται απο τον κήπο, τις κληματαριές και σε ελάχιστα βρίσκεται σε γωνιακό σημείο ένας οικιακός φούρνος. Τα περισσότερα απο αυτά είναι μονώροφα καί ελάχιστα διώροφα, και μερικά ισόγεια χτισμένα με πέτρες.

      Σπίτια μεσαίου μεγέθους με πατώματα από ελάτινες σανίδες, πόρτες σανιδένιες, σύρτες πίσω από τις πόρτες για περισσότερη ασφάλεια, λίγα μικρά παράθυρα που έκλειναν με παραθυρόφυλλα , καί το τζάκι που έκαιγε πάντα το χειμώνα είναι μερικά απο τα χαρακτηριστικά των σπιτιών του χωριού.

ΒΡΥΣΕΣ, ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΠΗΓΑΔΙΑ ΤΗΣ ΣΙΛΙΜΝΑΣ

 


        Όπως κάθε χωριό που σέβεται τον εαυτό του, έτσι καί η Σιλίμνα είναι πλουτισμένη με βρύσες καί πηγές που χρησίμευαν για τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων, για το πότισμα των καλλιεργήσιμων εδαφών καί για το πότισμα των ζώων. Οι οποίες είναι οι εξής :
  1. η πηγή στη Μάνα του νερού
  2. η βρύση της Καριάς
  3. η βρύση της Κασάρας
  4. το Πασιόβρυσο
  5. η βρύση στα Πηγαδούλια
  6. η πηγή του Νταβραμίτη
  7. η πηγή στα Βαρκούλια
  8. η βρύση της Βαρβάρας
  9. η βρύση της Συκιάς
  10. η βρύση του Σεντενίκου
  11. η βρύση της Καλλιρρόης
  12. η βρύση στα Χάνια
  13. η βρύση στα Καρτερόλια
  14. η βρύση στην Αγία Κυριακή
  15. η βρύση στο Κρεντιράκι
  16. η βρύση στο Λαγγάδι
  17. η βρύση στον Πεντεβράχο
  18. η βρύση του Καρνέζη
  19. η βρύση στα Νερούλια
  20. η βρύση στο Χορχολό
  21. η βρύση στα Νικολάγκαθα
  22. η βρύση στα Ρέματα


   Καθώς επισκέπτεται κανείς το χωριό μπορεί να διακρίνει ένα σωρό πηγάδια, αλλά γειτονικά καί άλλα ατομικά. Υπάρχουν λοιπόν, πηγάδια στα Σταυροδρόμια, όπου κάθε γειτονιά έσκαβαν ένα πηγάδι καί έπαιρναν όλοι νερό από εκεί, αλλά καί πηγάδια που έχει κάθε σπίτι στην αυλή ή στο χωράφι του. Το σκάψιμο των πηγαδιών απαιτούσε χρόνο καί επιμονή επειδή ήταν μια κουραστική, δύσκολη καί επίπονη διαδικασία. Συνήθως χρειαζόνταν 7-20 μέτρα να σκάψουν καί ύστερα να το χτίσουν με πέτρα έτσι ώστε να μην χαλάσει.

       Ως γνωστόν το χωριό αντιμετώπιζε τεράστιο πρόβλημα ύδρευσης γι'αυτο και ήταν διάσπαρτο απο πηγάδια. Το μόνο πηγάδι που δεν στέρευε πότε μέσα στο χρόνο ήταν του Φρία όπου όλοι οι κάτοικοι του χωριού πήγαιναν καί έπαιρναν νερό. Το 1970 έφεραν νερό απο την πηγή της Βαρβάρας καί έτσι λύθηκε μερικώς το πρόβλημα με την ύδρευση. Απο το 1980 η Σιλίμνα τροφοδοτείται με νερό απο τις πηγές της Πιάνας καί έτσι πλεόν κάθε σπίτι έχει το δικό του νερό.


ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΙΛΙΜΝΑΣ

 

      Καθώς εισέρχεται κανείς στο χωριό το πρώτο που αντικρίζει είναι ενα αξιόλογο μνημείο, το δημοτικό σχολείο του χωριού, το οποίο ιδρύθηκε το 1860. Μέχρι το 1900 το σχολείο λειτουργούσε ώς μονοθέσιο με έναν δάσκαλο, μετά μετατράπηκε σε διθέσιο με δύο δασκάλους. Το 1910 δημιουργήθηκε παρθεναγωγείο στη Σιλίμνα ώστε να μάθουν καί τα κορίτσια γράμματα. Μέχρι το 1920 το σχολείο αριθμούσε 140 περίπου μαθητές καί μαθήτριες, κατόπιν εντολής του Υπουργείου Παιδείας ενώθηκε σε διθέσιο μικτό. Το 1948 έγινε τριθέσιο με 100 περίπου μαθητές όπου και παρέμεινε όπως έχειν μέχρι το 1965. Έπειτα βέβαια μετατράπηκε πάλι σε διθέσιο καθώς ήταν τότε η εποχή της μετανάστευσης καί της αστυφιλίας. Το 1972-1973 το σχολείο έμεινε με δύο μόνο μαθητές καί έτσι αναγκάστηκε να κλείσει.


        Τα σχολεία στο χωριό ήταν δύο. Το πρώτο σχολείο κτίστηκε το 1904 με έξοδα του Αντρέα Συγγρού. Το 1941, σύμφωνα με πληροφορίες, έμειναν γερμανικά στρατεύματα κατά την κατοχή καί έτσι καταστράφηκε πλήρως. Το δεύτερο σχολείο κτίστηκε το 1939 με έξοδα του Κοκκίνη Σωτήριου, το ονομαζόμενο ''Κοκκίνειον''. Το 1956 έγινε προσθήκη μιας αίθουσας με έξοδα των ξενιτεμένων Σιλιμνιωτών για την μάθηση καί την πρόοδο των μαθητών.

Σήμερα, το δημοτικό σχολείο έχει κλείσει, ωστόσο λειτουργει ως Πολιτιστικός Σύλλογος Σιλίμνας καί εξυπηρετεί όσο μπορεί τις ανάγκες του Δήμου Φαλάνθου. 

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ, ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ


       Οι κάτοικοι του χωριού, Σιλίμνα, ήταν ανέκαθεν βαθιά χριστιανοί καί γι'αυτό τον λόγο έχτιζαν αρκετά εξωκλήσια καί προσκυνητάρια, προσευχόμενοι για την υγεία την δικιά τους, της οικογενειάς τους, φίλων τους αλλά καί για όσους έχουν πια φύγει καί είναι πια νεκροί. Καθώς ο επισκπέπτης περπατάει στο χωριό,εξερευνόντας το μπορεί να συναντήσει στον δρόμο του δύο πανέμορφες εκκλησίες, της Ευαγγελίστριας καί της Αγίας-Παρασκευής.

     Στο κέντρο του χωριού δεσπόζει η επιβλητική παρουσία του ναού της Ευαγγελίστριας, οικοδόμημα του 1894. Απο πηγές μαθαίνουμε πώς εκεί ήταν το νεκροταφείο του χωριού καί πώς εκεί ετάφη καί ο Πάνος Κολοκοτρώνης, γιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που έπεσε κατά την μάχη από αδελφικό βόλι στις 13-11-1824. Ύστερα από χρόνια καταργήθηκε το νεκροταφείο καί έγινε η μητρόπολη του χωριού. Από αρχιτεκτονική άποψη, είναι τρίκλιτη βασιλική καί περιλαμβάνει τρείς πόρτες, την κεντρική, του ιερού και του γυναικωνίτη. Μεγαλοπρεπές είναι καί το κωδωνοστάσιο που έχει δύο καμπάνες, αναγερμένο με έξοδα των Σιλιμνιωτών της Αμερικής, το 1908. Επιπλέον, υπάχρει καί μια καμπάνα που βρίσκεται στο εξωτερικό μέρος του ιερού της εκκλησίας. Η εκκλησία περιφραγμένη με πέτρινη μάντρα καί κάγκελα, εορτάζει στις 25 Μαρτίου όπου ακολουθεί μετά καί ένα μικρό πανηγύρι.

         Κτισμένη στα πλαγιά του πύργου (καθώς παλιά υπήργε πύργος και αργότερα κάστρο) είναι η εκκλησία της Αγίας-Παρασκευής καί χρησιμοποιείται για νεκροταφείο. Από αρχιτεκτονική άποψη είναι θολωτή με σφεδόνια. Έχει δύο πόρτες, την κεντρική και του ιερού. Στο νεκροταφείο όπως μπορεί να παρατηρήσει κανείς υπάρχουν παλιοί καί νεώτεροι τάφοι. Είναι περιτριγυσμένο με πέτρινη μάντρα καί ένα δάσος γεμάτο κυπαρίσσια. Στην κάτω γωνία βρίσκεται το οστεοφυλάκιο όπου υπάρχουν τα οστά των αποθανόντων Σιλιμνιωτών. Η εκκλησία εορτάζει στις 25 Ιουλίου και στις 10 Φεβρουαρίου.


      Εξωκλήσια και προσκυνητάρια, εντός καί εκτός του χωριού, χτισμένα όλα από ευσεβείς Σιλιμνιώτες, σήμερα κάποια απο αυτά έχουν ερημωθεί καί μετατραπεί σε σωρό από πέτρες καί αλλά πάλι έχουν διατηρηθεί σε καλή κατάσταση. Αυτά τα οποία έχουν διατηρηθεί ακόμα είναι το εξωκλήσι του Αϊ Γιώργη, το οποίο καί λειτουργεί την ημέρα της εορτής του Αγίου Γεωργίου, το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία που βρίσκεται στο λόφο του Προφήτη Ηλία, το εξωκλήσι της Αγίας Κυριακής που βρίσκεται στη μέση του κάμπου καί λειτουργεί στις 7 Ιουλίου καί όπου εκείνη την ημέρα έχει ένα μικρό πανηγύρι μετά την λειτουργία, το εξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου που βρίσκεται στο σταυροδρόμι που στρίβει για Χρυσοβίτσι καί Αλωνίστενα, το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου που βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό, το εξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου πού υπάρχει στο καινούριο νεκροταφείο καί το εξωκλήσι του Αγίου Βλάση πού πλέον ανήκει στην Τρίπολη. Αξίζει βέβαια να αναφέρουμε καί τα εξωκλήσια τα οποία λόγω κακών συνθηκών δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν ακέραια την μορφή τους. Αυτά είναι, το εξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου που βρίσκεται στη Μάνα του νερού, το εξωκλήσι της Παναγίας στο Κολιβάρι, το εξωκλήσι της Αγίας Ελεούσας κοντά στη βρύση της Καριάς, το εξωκλήσι του Αϊ Γιαννάκη που βρισκόνταν στον ομώνυμο λόφο Αϊ Γιαννάκη, το εξωκλήσι της Παναγίας στο Καρτερόλι, το εξωκλήσι Αϊ Γιάννη στο Καρτερόλι, το εξωκλήσι της Αγίας Αικατερίνης καί το εκκλησάκι του Άγιου Βλασάκου που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου Άγιου Βλασάκου.

          Τέλος, τα προσκυνητάρια τα οποία ήταν κτισμένα έξω απο το χωριό καί κάποια απο αυτά στην ερημιά. Σήμερα δυστυχώς έχουν ερημοποιηθεί εντελώς, με μισοσαπισμένες λαμαρίνες καί ένας σωρός από πέτρες. Αυτά είναι το προσκυνητάρι των Αγ'ιων Θεοδώρων που βρίσκεται στον λόφο του Αγίου Θόδωρα, το προσκυνητάρι του Αγίου Αθανασίου που βρίσκεται στο άλλοτε χάνι του Αλεβίζου, το προσκυνητάρι του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται στην βρύση, το προσκυνητάρι της Αγίας Κυριακής που βρίσκεται στο δρόμο της Αγίας Κυριακής, το προσκυνητάρι της Παναγίας που βρίσκεται στο λόφο του Προφήτη Ηλία, το προσκυνητάρι της Αγίας Τριάδας που βρίσκεται στην κορυφή του Πύργου στο χωριό καί στο πλάι το προσκυνητάρι της Παναγίας.